Fiilde Yapı

Filler yapı olarak 3’e ayrılırlar.

1- Basit Fiiller: Yapım eki almamış fiillere denir.

Örn: açmak- Kapıyı ona açtım.

2- Türemiş Fiiller: İsim veya fiillere yapım eki getirilerek oluşturulur.

Örn: yakalamak’tan yakalatmak. – Hırsızı yakalattılar.

3- Birleşik Fiiller: En az biri fiil olan birden fazla kelimeden oluşan fiillerdir. Üçe ayrılırlar.

a. Kurallı Birleşik Fiiller

Yeterlik Fiili: “- ebilmek” ile oluşturulur: yüzebilmeli, gelebilir…

Sürerlik Fiili: “- egel, – edur, – ekal” ile yapılır: koşadurmuş, süregelse, donakaldım…

Yaklaşma Fiili: ” – eyaz” eylemiyle yapılır: düşeyazdım, öleyazmış…

Tezlik Fiili: “- iver”, eylemiyle yapılır: okuyuvereyim, yazıverir…

b. Yardımcı Eylemle Kurulan Birleşik Fiiler

“et-, eyle-, ol-, kıl-” yardımcı eylemleriyle yapılırlar:” hissetmek, fark etmek, mutlu olmak, hasta olmak, hacca gitmek, oruç tutmak, arz etmek…

c. Anlamca Kaynaşmış Birleşik Fiiler

Birden fazla kelimenin kalıplaşmasıyla oluşurlar. Deyimler bu grup içerisinde yer alır: dişini sıkmak, yüz göz olmak, göz atmak, küplere binmek…

Yorum bırakın